W ciągu ostatnich kilkunastu lat technologie tworzenia aplikacji mobilnych przeszły niemałą ewolucję. Od premiery pierwszego urządzenia łączącego w sobie funkcje telefonu i prostego komputera – IBM Simon – zmieniło się w zasadzie wszystko. Rozwinął się ekosystem pozwalający na tworzenie aplikacji zewnętrznym programistom, powstały sklepy zapewniające łatwą dystrybucję. Dzięki weryfikacji, jaką przechodzą aplikacje w procesie publikacji w sklepie, wzrósł poziom bezpieczeństwa oraz zaufania do instalowanych za ich pośrednictwem aplikacji.
Na przestrzeni tych lat komputery – w tym również smartfony – odnotowały gigantyczny przeskok technologiczny. Razem z rozwojem technologii zmieniają się także potrzeby i oczekiwania użytkowników końcowych. Aplikacje mają dziś spełniać nie tylko podstawowe funkcje użytkowe – muszą być intuicyjne, szybkie, przejrzyste, a korzystanie z nich, poza ułatwianiem codziennych zadań, ma również sprawiać przyjemność. Osiągnięcie tych celów zależy nie tylko od jakości wdrożenia, ale również od decyzji podejmowanych jeszcze przed rozpoczęciem prac programistycznych.
Jedną z najważniejszych z nich jest wybór technologii, który jeszcze kilka lat temu był przede wszystkim decyzją techniczną. Dziś zaś coraz częściej uwzględnia również czynniki biznesowe, takie jak koszt rozwoju i utrzymania aplikacji, dostępność specjalistów, możliwość skalowania projektu czy długoterminowe wsparcie wybranego rozwiązania.
Development aplikacji mobilnych – nie tylko kodowanie
Proces tworzenia zaczyna się w chwili, kiedy rodzi się pomysł na aplikację – to nie tylko prace programistyczne, Zanim zespół przystąpi do wdrożenia, konieczne jest podjęcie szeregu decyzji, zarówno biznesowych jak i architektonicznych, które mają bezpośredni wpływ na przyszły sukces całego projektu.
Analiza biznesowa
Pierwszym etapem jest analiza biznesowa, podczas której definiowane są cele projektu, weryfikowane potrzeby użytkowników oraz analizowana sytuacja rynkowa. Na tej podstawie określany jest zakres MVP oraz kierunki dalszego rozwoju produktu. Takie podejście pozwala szybciej zweryfikować pomysł na rynku i rozwijać aplikację w oparciu o rzeczywiste potrzeby użytkowników, a nie wyłącznie założenia projektowe.
UX/UI
Kolejne kroki związane są z doświadczeniami użytkownika. Kiedy wiemy, jakie funkcjonalności powinna mieć aplikacja, można podjąć decyzję, jak je przedstawić. Dobrze zaprojektowany interfejs oraz intuicyjne ścieżki użytkownika mają bezpośredni wpływ na odbiór produktu i jego późniejszą popularność. Nawet najlepiej wdrożona aplikacja nie spełni swojej roli, jeśli korzystanie z niej nie będzie przyjemne.
Projektowanie architektury i dobór technologii
Dopiero na tym etapie zapadają decyzje dotyczące stosu technologicznego, architektury i sposobu implementacji. Choć mają one charakter techniczny, ich konsekwencje wykraczają daleko poza sam proces programowania.
Po zakończeniu tej fazy mamy wszystkie niezbędne informacje pozwalające na rozpoczęcie sprawnego i skutecznego wdrożenia projektu.
Jakie możliwości daje współczesny development mobilny?
Wybór technologii w coraz większym stopniu staje się decyzją podejmowaną nie tylko na podstawie przesłanek technicznych. Poza wspomnianymi we wstępie czynnikami biznesowymi, ważną rolę odgrywają również ponoszone koszty samego wytworzenia jak i późniejszego utrzymania projektu.
Obecnie aplikacje mobilne można tworzyć na kilka sposobów, a każde podejście ma swoje zalety i ograniczenia. Dlatego wybór powinien wynikać z charakteru projektu oraz jego długoterminowych założeń.
Aplikacje natywne
Aplikacje natywne powstają osobno dla każdej platformy i są tworzone z wykorzystaniem oficjalnych języków programowania dedykowanych dla poszczególnych platform. W przypadku Androida są to przede wszystkim Kotlin oraz Java, natomiast dla iOS – Swift i Objective-C.
Obecnie zdecydowana większość nowych aplikacji natywnych powstaje z wykorzystaniem Kotlina i Swifta. Są to języki aktywnie rozwijane oraz oficjalnie rekomendowane przez Google i Apple. Największą zaletą aplikacji natywnych pozostają wydajność, pełny dostęp do funkcji systemowych oraz możliwość zapewnienia najlepszych doświadczeń użytkownika.
Aplikacje multiplatformowe
Innym podejściem jest wykorzystanie jednej bazy kodu do wytworzenia aplikacji na różne systemy. Pozwala to ograniczyć ilość powielanego kodu oraz przyspieszyć rozwój projektu. Mianem najpopularniejszych mogą poszczycić się następujące technologie:
| Flutter | Flutter jest rozwijany przez Google framework i oparty na języku Dart. Umożliwia tworzenie aplikacji mobilnych, desktopowych i webowych z jednej bazy kodu. Ceniony jest przede wszystkim za wysoką wydajność oraz szybki proces developmentu. |
| React Native | Rozwijany przez Meta framework React Native wykorzystuje JavaScript i React. Popularność zawdzięcza przede wszystkim ogromnej społeczności oraz możliwości wykorzystania kompetencji znanych z tworzenia aplikacji webowych. |
| Kotlin Multiplatform | To rozwijany przez JetBrains projekt oparty na Kotlinie – tej samej technologii, którą Google oficjalnie rekomenduje do tworzenia natywnych aplikacji na Androida. Umożliwia tworzenie aplikacji Android, iOS, desktop i web. Jego wyróżnikiem jest fakt, że pozwala na swobodne łączenie elementów współdzielonych z elementami natywnymi. |
| .NET MAUI | To następca Xamarina rozwijany przez Microsoft, a wykorzystywany jest przede wszystkim w organizacjach wykorzystujących technologie Microsoft. |
Osobną kategorię stanowią technologie hybrydowe, takie jak Apache Cordova czy Ionic. Bazują one na HTML, CSS i JavaScript oraz działają wewnątrz komponentu WebView. Choć nadal znajdują zastosowanie w prostszych projektach, obecnie są wybierane znacznie rzadziej ze względu na ograniczoną wydajność oraz słabszą integrację z natywnymi funkcjami urządzeń.
Aplikacje webowe i PWA
Alternatywą dla aplikacji instalowanych ze sklepu są aplikacje webowe oraz Progressive Web Apps (PWA), które działają bezpośrednio w przeglądarce. Ich największą zaletą jest prostota dystrybucji – użytkownik nie musi pobierać aplikacji ze sklepu, a aktualizacje są dostępne natychmiast po stronie serwera. W przypadku PWA możliwe jest również zapisanie aplikacji na ekranie głównym urządzenia oraz korzystanie z części funkcjonalności w trybie offline.
Takie rozwiązanie wiąże się jednak z istotnymi kompromisami – między innymi niższą wydajnością i ograniczonym dostępem do funkcji sprzętowych. Ponadto integracja z niektórymi natywnymi API platformy może sprawiać problemy, a jeszcze innym wyzwaniem jest zależność od przeglądarki, w której aplikacja jest uruchamiana.
Kotlin – od następcy Javy do multiplatformowości
Kotlin został stworzony przez firmę JetBrains jako nowoczesny język programowania, który zachowuje pełną interoperacyjność z Javą, jednocześnie eliminując wiele ograniczeń, z którymi developerzy mierzyli się na co dzień. Projekt od początku koncentrował się na zwiększeniu produktywności zespołów programistycznych, poprawie czytelności kodu oraz ograniczeniu liczby błędów już na etapie kompilacji.
Jednym z najważniejszych założeń języka było wprowadzenie mechanizmów zwiększających bezpieczeństwo aplikacji, takich jak null safety, czyli ochrona przed błędami wynikającymi z nieobsłużonych wartości null. W połączeniu ze zwięzłą składnią i pełną kompatybilnością z ekosystemem Javy szybko sprawiło to, że Kotlin zaczął zdobywać popularność nie tylko w projektach backendowych, ale również w świecie aplikacji mobilnych.
Jak Kotlin stał się standardem Androida?
Choć Kotlin nie powstał z myślą o Androidzie, z czasem został dostosowany do specyfiki tworzenia aplikacji mobilnych. Obecnie jest w tym obszarze coraz szerzej wykorzystywany i stale rozwijany, stając się jednym z najważniejszych języków stosowanych w rozwoju aplikacji na platformę Android. Przełomowym momentem był rok 2017, kiedy Google ogłosiło Kotlin oficjalnym językiem programowania dla systemu Android. Od tego czasu stał się on rekomendowanym rozwiązaniem przy tworzeniu nowych aplikacji, stopniowo zastępując Javę jako pierwszy wybór zespołów programistycznych.
Nie była to wyłącznie decyzja producenta platformy – Kotlin rozwiązywał wiele problemów, z którymi od lat mierzyli się programiści tworzący aplikacje androidowe. Jego nowoczesna składni pozwala pisać krótszy i bardziej czytelny kod, a wbudowane mechanizmy bezpieczeństwa pomagają ograniczyć liczbę typowych błędów już na etapie tworzenia aplikacji. Dzięki temu wytwarzany kod jest zwięzły i czytelny, co wpływa na większe bezpieczeństwo oraz łatwiejsze utrzymanie i rozwój. Te cechy mają kluczowe znaczenie dla stabilności i skalowalności projektów, zwłaszcza w kontekście średnich i dużych, długoterminowych projektów komercyjnych.
Jedną z największych zalet Kotlina pozostaje pełna interoperacyjność z Javą. Oznacza to, że oba języki mogą współistnieć w jednym projekcie, a organizacje rozwijające starsze aplikacje nie muszą decydować się na kosztowne przepisanie całego rozwiązania. Migracja może przebiegać stopniowo – nowe moduły i funkcjonalności powstają już w Kotlinie, podczas gdy istniejący kod pozostaje niezmieniony do momentu, gdy jego modernizacja będzie uzasadniona biznesowo.
To właśnie możliwość ewolucyjnego rozwoju projektu sprawia, że Kotlin jest atrakcyjnym wyborem zarówno dla nowych aplikacji, jak i organizacji modernizujących istniejące systemy.
Kotlin: Multiplatformowość
Rosnąca popularność Kotlina oraz jego działanie na platformie JVM (która promowała ideę write once, run anywhere) sprawiły, że kolejnym naturalnym krokiem było rozszerzenie funkcjonalności Kotlina o możliwość współdzielenia kodu pomiędzy aplikacjami kierowanymi na różne systemy – obejmujących również aplikacje mobilne. W czasie gdy powstawał Kotlin Multiplatform Mobile, na rynku było już kilka rozwiązań pozwalających na tworzenie aplikacji na system Android i iOS z jednej bazy kodu, a każda z nich miała swoje mocne i słabe strony. To, czym wyróżniało się KMM była idea wspólnej logiki z zachowaniem odrębnego UI. Takie rozwiązanie miało pozwolić na zachowanie najwyższej wydajności i natywnego odbioru aplikacji przy jednoczesnym skróceniu czasu i kosztów developmentu.
W kolejnych latach KMM zostało włączone do szerszego projektu, obejmującego nie tylko mobile, ale również backend, desktop oraz web – Kotlin Multiplatform.
JetBrains skupiło się na umożliwieniu łatwej integracji z natywnymi częściami aplikacji. Takie podejście – tak, jak w przypadku wprowadzania tego języka na platformę Android – pozwala na elastyczne i stopniowe wprowadzanie tej technologii w już istniejących projektach, a także zapewnia bezpieczeństwo rozwoju. Możliwość swobodnego łączenia części wspólnej z natywną implementacją dowolnej funkcjonalności eliminuje zależność od zewnętrznych bibliotek i pozwala w pełni wykorzystać potencjał każdego z systemów.
Compose Multiplatform
Kolejnym krokiem w rozwoju ekosystemu jest Compose Multiplatform – technologia rozwijana przez JetBrains, umożliwiająca tworzenie interfejsów użytkownika dla wielu platform z wykorzystaniem Kotlina.
W połączeniu z Kotlin Multiplatform pozwala ona współdzielić nie tylko logikę biznesową, ale również znaczną część warstwy prezentacji. Daje to możliwość budowania aplikacji, których zdecydowana większość kodu pozostaje wspólna dla wielu platform, przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności tam, gdzie wymagane są rozwiązania natywne. Dzięki temu zespoły mogą dobrać poziom współdzielenia kodu do charakteru projektu, zamiast dostosowywać architekturę aplikacji do ograniczeń wybranej technologii. Elastyczność, którą zapewnia połączenie Kotlin Multiplatform z Compose, jest dziś jedną z największych przewag ekosystemu Kotlin nad wieloma konkurencyjnymi rozwiązaniami multiplatformowymi.
Czy wybór technologii zawsze jest oczywisty?
Wybór technologii to często długoterminowa inwestycja, zależna od wielu czynników. Przewaga jednej technologii nad drugą nie zawsze jest jednoznaczna, a podjęcie decyzji może być sporym wyzwaniem. Na co warto więc zwrócić uwagę? Z pewnością warto odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań dotyczących samego projektu jak i posiadanych zasobów.
- Czy projekt jest rozwojowy, długoterminowy?
- Jaka jest jego złożoność?
- Czy wykorzystuje (w MVP lub potencjalnie w przyszłości) elementy wymagające integracji natywnej?
- Jak będą prezentowały się dla poszczególnych technologii (na skali 1-5) oraz jak ważne są:
- wydajność
- UX (natywne odczucie bądź wręcz odwrotnie – zupełnie ujednolicone)
- szybkość wdrożenia
- koszt wdrożenia
- koszt utrzymania
- długoterminowe wsparcie
- Jakie jest wsparcie społeczności i dostępność zespołów pracujących w danej technologii?
- Jak rozwija się dana technologia?
- Czy projekt uwzględnia (teraz lub w przyszłości) aplikację webową / desktop?
- Czy projekt obejmuje obydwie platformy mobilne (iOS, Android)?
- W przypadku aplikacji jedynie na platformę Android – czy ważna jest możliwość sprawnego dodania wersji iOS jak najniższym kosztem?
- W przypadku projektu obejmującego wiele platform – czy całość ma ruszyć razem, a może priorytetem jest jak najszybsze wystartowanie jednej platformy i dodanie kolejnych po pierwszej rynkowej weryfikacji?
Odpowiedzi na te i inne pytania z pewnością pomogą w podjęciu odpowiedniej decyzji.
Ostatecznie wybór technologii jest zawsze kompromisem pomiędzy wydajnością, kosztami, czasem realizacji oraz elastycznością dalszego rozwoju. Właśnie dlatego tak często coraz większą popularność zyskują rozwiązania, które pozwalają łączyć różne podejścia – takie jak Kotlin, który umożliwia zarówno tworzenie aplikacji natywnych, jak i stopniowe przechodzenie w stronę architektury multiplatformowej.
Podsumowanie
Współczesne projekty obejmujące aplikacje mobilne często wymagają łączenia wysokiej wydajności, możliwości integracyjnych oraz wysokiej jakości UX. Najczęściej nastawione są na rozwój więc ważnymi aspektami są czystość i czytelność kodu oraz podejście umożliwiające jak najszybszy rozwój oraz stabilne długoterminowe utrzymanie. Te cechy, w połączeniu z jego elastycznością, sprawiają, że często najlepszym wyborem okazuje się być właśnie Kotlin – zarówno w przypadku projektów natywnych, jak i multiplatformowych.
W aplikacjach natywnych Kotlin jest obecnie językiem rekomendowanym przez Google, bezpieczniejszym i czytelniejszym niż Java, jego poprzednik. Dzięki swojej interoperacyjności sprawdza się zarówno w nowych projektach, jak i podczas rozwijania oraz modernizacji istniejących aplikacji.
Z kolei w obszarze multiplatformowym Kotlin Multiplatform wyróżnia się na tle konkurencji wyjątkową elastycznością w zakresie współdzielenia kodu. Umożliwia ona strategiczne współdzielenie kluczowych części aplikacji, nie zmuszając przy tym do rezygnacji z natywnych komponentów (w tym interfejsu) ani z najwyższej wydajności. Daje szerokie możliwości wyboru współdzielonego zakresu jak i jego modyfikacji w trakcie trwania projektu, co stanowi optymalny kompromis między szybkością developmentu, a najwyższą jakością końcowego produktu.
Nie oznacza to, że Kotlin jest rozwiązaniem uniwersalnym dla każdego projektu. Jednak w przypadku aplikacji, które mają być rozwijane długoterminowo, skalowalne i utrzymywane przez lata, bardzo często okazuje się jednym z najbardziej zrównoważonych wyborów – zarówno z perspektywy technologicznej, jak i biznesowej.
W Infinity Group projektujemy i rozwijamy aplikacje mobilne, dobierając technologie do rzeczywistych potrzeb biznesowych i długoterminowych celów naszych klientów. Jeśli zastanawiasz się, jakie rozwiązanie będzie najlepszym wyborem w Twoim projekcie, porozmawiajmy. Pomożemy ocenić, które podejście najlepiej odpowie na potrzeby Twojego biznesu i zapewni optymalny balans między kosztami, czasem realizacji oraz możliwościami dalszego rozwoju.
